Sinds 2 augustus 2026 gelden nieuwe transparantieregels uit de Europese AI Act. Met deze invoering zet Europa een belangrijke stap richting verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie. De wet is niet bedoeld om AI te verbieden. Het doel is om transparantie, veiligheid en vertrouwen te vergroten. Dit betekend vooral dat duidelijk moet worden wanneer AI een rol speelt bij de totstandkoming van beelden.

AI is niet meer weg te denken uit de creatieve sector. Ook binnen de fotografie (of met name de nabewerking) ontstaan steeds meer mogelijkheden. Storende objecten kunnen eenvoudig(er) worden verwijderd, lege ruimtes kunnen virtueel worden ingericht en zelfs complete interieurs kunnen worden gegenereerd zonder dat ze ooit bestaan hebben. Dat biedt kansen, maar vraagt ook om duidelijke keuzes. Ik vind dat je als opdrachtgever moet weten hoe jouw beelden tot stand komen. Op deze pagina leg ik daarom uit:

• hoe ik AI binnen mijn bedrijf gebruik;
• wanneer een AI-bewerking zichtbaar vermeld moet worden;
• wanneer jij als opdrachtgever een AI-label moet gebruiken;
• waar ik bewust grenzen trek;
• wat je van mij mag verwachten.

Bij alle vraagstukken over wat wel en niet mag staat eigenlijk de vraag voorop: is dit misleiding en bedoeld om te misleiden?

         

Wat verandert er door de AI Act voor fotografen?

Voor mij begint goede fotografie op locatie. Door goed te kijken en het juiste licht te zoeken of te creëren. Door aandacht te besteden aan compositie, materialen en sfeer. Mijn opdrachtgevers kiezen bewust voor mijn stijl, vakmanschap en oog voor detail. In nabewerkingssoftware zoals Photoshop en Lightroom worden veel functie tegenwoordig door AI gestuurd. Denk bijvoorbeeld aan de ruisreductie of verscherpen. Dit is oké om te gebruiken en hoeft niet voorzien te worden van een AI label. Het beeld wordt immers niet aangepast/veranderd om te misleiden. Deze AI toepassing heeft tot doel om de beeldkwaliteit te verbeteren. Hetzelfde geldt voor het gebruik van AI om kabels of vlekken of kreukels uit dekbedovertrekken weg te halen. Dit is geen misleiding van de werkelijkheid en heeft niet tot doel om een onjuiste voorstelling van zaken te maken.

Hierin zit ook een verschil in vastgoed- en interieurfotografie. Hoewel er uiteraard veel raakvlakken zijn, zijn er belangrijke verschillen in de manier van fotograferen en de nabewerking. Om een simpel voorbeeld te geven: stel er zit een beschadiging in een de keuken. Bij interieurfotografie wordt dit in de nabewerking weggewerkt (dit komt namelijk door gebruik, niet door het werk van de interieurbouwer of keukenleverancier die de keuken geplaatst heeft). Voor vastgoedfotografie kun je dit soort dingen niet wegwerken, omdat dit de staat is waarin een woning verkocht wordt. Het zou voor een potentiële koper misleidend zijn om dit weg te retoucheren.

Waarvoor gebruik ik AI binnen mijn fotografiebedrijf?

FOTOGRAFIE
✔ Shotlists maken
✔ Stylingideeën
✔ Workflowoptimalisatie
✔ Creatieve conceptontwikkeling (sparringpartner)

NABEWERKING
✔ Sensorvlekken & stofjes verwijderen
✔ Ruisreductie & verscherpen van foto’s
✔ Kleine beschadigingen wegwerken – (enkel interieurfotografie)
✔ Kabels, vuilnisbakken, rommel verwijderen 
✔ Makelaarsborden verwijderen 
✔ Virtuele inrichting & Artist impressions – (mits duidelijk vermeld en gecommuniceerd)
✔ Lichtsimulaties & Virtual Twilight – (mits duidelijk vermeld en gecommuniceerd)

Waarvoor gebruik ik AI niét?

De AI Act gaat eigenlijk vooral over misleiden. Je moet weten wanneer je kijkt naar iets wat geen werkelijkheid is.

‘Misleiding is het opzettelijk geven van een onjuiste voorstelling van zaken, waardoor iemand in de waan wordt gebracht dat iets waar is.’

Daarom gebruik ik AI bijvoorbeeld niet om (zonder overleg of vermelding):
✘ structurele of bouwkundige elementen te veranderen;
✘ ruimtes groter te laten lijken dan ze werkelijk zijn;
✘ permanente of relevante gebreken te verwijderen;
✘ een uitzicht of de omgeving ingrijpend te veranderen
✘ voorzieningen toe te voegen die in werkelijkheid niet aanwezig zijn;
✘ een woning in een betere staat te presenteren dan waarin deze wordt aangeboden.

Wat je van mij mag verwachten

Wanneer je met mij samenwerkt, mag je er op rekenen dat ik je laat weten wanneer AI is ingezet. Niet voor het verwijderen van een stofje of een hinderlijke kabel, maar wél wanneer het van belang is dat je op de hoogte bent dat er AI gebruikt is. Wanneer AI een betekenisvolle rol heeft gespeeld bij de totstandkoming van een beeld, communiceer ik daar open over. Ik ga zorgvuldig om met jouw beelden en persoonsgegevens en gebruik AI-tools bewust en verantwoord. Geen enkele AI-bewerking wordt zonder mijn beoordeling opgeleverd.

Wie is verantwoordelijk voor het AI-label?

Wanneer ik een beeld oplever waarin AI een betekenisvolle rol heeft gespeeld, laat ik dit weten. Waar nodig kan ik het beeld voorzien van een passende vermelding of advies geven over de manier waarop het gepubliceerd kan worden.

Als opdrachtgever ben je vervolgens zelf verantwoordelijk voor de manier waarop je het beeld gebruikt en publiceert. Verwijder een meegeleverd AI-label daarom niet en neem de vermelding ook over wanneer het beeld op een website, woningplatform (denk aan funda, immoscoop, immoweb), in een brochure of op sociale media wordt geplaatst.

Een passende vermelding kan bijvoorbeeld zijn:

• Virtueel ingericht met behulp van AI
• AI-gegenereerde artist impression
• Beeld gedeeltelijk aangepast met behulp van AI
• Virtual twilight: digitaal gecreëerde lichtsituatie

De vermelding moet duidelijk en waarneembaar zijn. Alleen verborgen metadata is bij labelplichtige beelden niet voldoende.

Vertrouwen als uitgangspunt

Technologie verandert voortdurend. Wat niet verandert, is het belang van vertrouwen. Mijn opdrachtgevers kiezen niet voor mij vanwege een bepaalde camera of software. Ze kiezen voor een manier van kijken. Voor mijn oog voor detail en voor foto’s die een interieur of woning eerlijk en overtuigend laten zien. AI kan daarbij zeker een creatief hulpmiddel zijn. Maar uiteindelijk is het altijd de fotograaf die bepaalt welk verhaal een beeld vertelt.

Checklist – wanneer is een AI-label verplicht?

Meer lezen over de AI Act en fotografie

Voor deze blog heb ik onder meer gebruikgemaakt van de volgende bronnen:

• De podcastaflevering
  Nieuwe AI-regelgevingen voor fotografen vanaf augustus, waarin fotograaf Marit Hilarius spreekt met Els Verheirstraeten van Human Margin.
• De whitepaper van advocaat Sharon de Rooij, beschikbaar via Lady Lawyer.
• De officiële Europese richtlijnen over transparantie van AI-gegenereerde content.
• Het Europese overzicht met praktische informatie over de transparantieregels uit artikel 50 van de AI Act.

Dit blog geeft een praktische toelichting op mijn werkwijze als fotograaf en is niet bedoeld als juridisch advies.